Այսօր մենք Սարյանի մասին խոսում ենք ոչ թե որպես մեծ նկարչի, այլ որպես մարդու՝ բարի, իմաստուն և նուրբ հումորի զգացողությամբ։
Նրան այսպես է հիշում նրա կնոջ եղբոր աղջիկը՝ Ելենա Խորենովնա Ստեփանյանը։
Նա արդեն 90 տարեկան է, բայց նրա ձայնում այսօր էլ այնքան ջերմություն կա, երբ խոսում է Սարյանի մասին։
«Նա շատ բարի էր և միշտ հումորով», — հիշում է Ելենան։
Սարյանը ապրում էր արվեստով և վարակում այդ սիրով իր շրջապատին։
Երբ Ելենան պատմում էր նրան, որ դպրոցում երեխաներին ածականներ է սովորեցնում Այվազովսկու նկարների միջոցով և դրա համար նրան հանդիմանել են, Սարյանը միայն ասել է՝
«Ոչ ոքի մի լսիր։ Ամեն ինչ ճիշտ ես անում»։
Մարտիրոս և Լուսիկ Սարյանների ընտանիքը
Ելենան պատմում է, որ Սարյանը երբեք իրեն վեր չէր դասում մյուսներից, թեև մեծ նկարիչ էր։
Նրա տանը ամեն օր հյուրեր էին հավաքվում պարզապես զրուցելու։
Հյուրասենյակում մեծ երկար սեղան էր, որի շուրջ նկարիչներ, գրողներ, մտածողներ խոսում էին գրականության, արվեստի և կյանքի մասին։
«Քեռի Մարտիրոսը շատ իմաստուն ու բարի էր։ Իսկ մորաքույրս՝ Լուսիկը, միշտ մեղմ, զգայուն և անչափ նրբազգաց կին։ Նրանք շատ էին սիրում իրար։ Նա նրան անսահման էր սիրում, նա նրա աչքի լույսն էր»։
Պատմական զբոսանք վարպետի հետ
Ելենան հիշում է, թե ինչպես մի օր ընկերուհու հետ գնացին Մարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարան, և իրենց անձնական gիդը դարձավ հենց Սարյանը։
Ընկերուհին ուրախությունից լաց եղավ։
«Նա ամեն ինչ բացատրում էր՝ ինչու է այս կամ այն գործն արել, ինչն է նրան մղել։ Մենք ուշադրությամբ լսում էինք, և վերջում նա հանկարծ հարցրեց՝
“Ինչու չեք գովում ինձ։ Ինչու չեք ասում, որ ես լավ նկարիչ եմ?”»
Նրա հումորը յուրահատուկ էր՝ նուրբ, անսպասելի, կենդանի։
«Երբ քեռի Մարտիրոսը հեռացավ, բոլորը կորած էին զգում։
Նա մարդկանց էր միավորում, և նրա բացակայությունը դարձավ մեծ կորուստ։
Բայց նա թողեց ոչ միայն նկարներ, այլև հուշեր, որոնք այսօր էլ տաքացնում են նրա մտերիմների հոգիները։»
«Նա սիրում էր իր աշխատանքը։ Նա սիրում էր իր տաղանդը»
Ելենա Ստեփանյան, Մարտիրոս Սարյան, Ասմիկ Խոջայան (Ելենայի մայրը և Լուսիկի եղբորորդին), Լուսիկ Սարյան, 1958թ․
Միտչել Ուիլսոն (ամերիկացի գրող և ֆիզիկոս) Մարտիրոս Սարյանի տանը, 1958թ․
Ռեժիսոր և գրող
Անատոլի Էյրամջան և Մարտիրոս Սարյան
Լուսիկ Սարյան (Աղայան) և Ղազարոս Աղայան
Մ. Սարյանի տուն-թանգարան
Նեպալի թագավորի դեսպանը
Մ. Սարյանի տանը
Մարտիրոս և Լուսիկ Սարյան
Երևան։ Մ. Սարյանի տուն-թանգարան
Նկարչի կյանքից։ Պատերազմի տարիներ։ 1941թ․
(c) Նյութը պատրաստել է Վիկտորիա Ստեփանյանը
